Wspomnienie świętych Andrzeja Świerada i Benedykta

[13 lipca] 

Święci pustelnicy Andrzej Świerad i Benedykt- święci Kościoła katolickiego, pierwsi w historii Polacy wyniesieni na ołtarze.

 O życiu świętych wiemy z relacji opata benedyktyńskiego Maura, który spisał ją na podstawie opowieści przyszłego świętego Benedykta, około 1064 roku.
Świerad (nazywany niekiedy Żurawek) urodził się najprawdopodobniej w końcu X wieku w Polsce, w wiejskiej rodzinie. O jego młodości nie wiemy praktycznie nic, w pewnym momencie życia wyruszył na Węgry, gdzie w roku 997/998 wstąpił do benedyktyńskiego klasztoru św. Hipolita na górze Zabor koło Nitry. Opat klasztoru, Filip, nadał mu imię zakonne Andrzej, prawdopodobnie na cześć świętego patrona Węgier. 

Przez jakiś czas przebywał w Tropiu nad Dunajcem koło Czchowa. Tam rozpoczął się w Polsce i najsilniej przetrwał jego kult, a domniemana pustelnia jest miejscem pielgrzymowania. Wspomnienie o świątobliwym życiu eremity przetrwało wśród okolicznej ludności bardzo silnie i przejawia się w legendach. Wspominają one o uczniach Świerada, którzy mieli w okolicy mieszkać w swoich pustelniach.

Nie jest pewne kiedy dokładnie Andrzej i Benedykt poznali się, czy nastąpiło to już w klasztorze św. Hipolita, czy też obaj prowadzili życie pustelników jeszcze wcześniej. Wiadomo, że Andrzej spełniał w klasztorze różnego rodzaju posługi, a po ukończeniu czterdziestu lat poprosił o zgodę na życie pustelnicze. Zgodnie z regułą zakonu, wraz z uczniem, św. Benedyktem, co tydzień udawali się do pustelni oddalonej o pół dnia drogi i wracali na sobotni wieczór i całą niedzielę do wspólnoty, na mszę świętą i wspólny posiłek z braćmi. W odosobnieniu zajmowali się karczowaniem lasów, pomimo ciężkiej pracy nie ustając w umartwieniach.

Święty Andrzej pościł trzy dni w tygodniu, w czasie Wielkiego Postu niemal całkowicie odmawiał sobie jedzenia. W nocy spał siedząc prosto na drewnianym pieńku, otoczony ostrymi gałęziami. Nosił na sobie mosiężny łańcuch, który po pewnym czasie wrósł w ciało. Był on przyczyną śmierci świętego, gdyż wdało się zakażenie.

Andrzej Świerad zmarł między 1030 a 1034 rokiem. Współbracia pochowali go w kościele opackim.
Po śmierci Świerada Benedykt kontynuował życie pustelnicze przez trzy lata. Pewnego dnia napadli na niego rozbójnicy, zawlekli w okolice Skałki koło Trenczyna, zabili a ciało wrzucili do Wagu. 
Po odnalezieniu jego ciała, został pochowany obok św. Andrzeja Świerada w opackim klasztorze.

Około 1064 roku, Benedykt i Świerad zostali uroczyście proklamowani przez biskupów Węgier świętymi. Wtedy zapewne przeniesiono ich ciała z klasztoru na górze Zobor do katedry w Nitrze, gdzie spoczywają.
Obaj święci są pierwszymi Polakami, wyniesionymi do chwały ołtarzy przez Grzegorza VII. 

Są patronami diecezji nitrzańskiej i tarnowskiej, miasta Nitry.
W ikonografii przedstawieni są często razem, w strojach zakonnych lub jako pustelnicy. Święty Andrzej przedstawiany jest niekiedy w towarzystwie anioła, który miał według legendy opiekować się osłabionym zakonnikiem. Towarzyszą im często atrybuty związane z pracą z drewnem.